Somut olmayan kültürel miras çerçevesinde finans temalı atasözü ve deyimler: Kültürel bir değerlendirme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20066441Anahtar Kelimeler:
Somut olmayan kültürel miras, atasözü, deyim, finansÖzet
Bu çalışma, Türk kültüründe finans temalı atasözleri ve deyimlerin taşıdığı anlam dünyasını, toplumsal değerler ve kültürel zihniyet bağlamında ele almaktadır. Atasözleri ve deyimler, kuşaklar boyunca aktarılan kolektif tecrübelerin yoğunlaşmış ifadeleri olarak ekonomik davranış biçimlerini, ahlaki yargıları ve toplumsal ilişkileri yansıtan önemli sözlü kültür unsurlarıdır. Çalışmada incelenen kültürel söz varlığı; para, borç, emek, tasarruf, zenginlik ve fakirlik gibi kavramların yalnızca maddi değil aynı zamanda ahlaki ve sosyal boyutlarıyla ele alındığını ortaya koymaktadır. Finans temalı atasözleri ve deyimler, bireyin ekonomik yaşamındaki tutum ve tercihlerini yönlendiren normatif mesajlar içermekte; çalışkanlık, ölçülülük, birikim ve borçtan kaçınma gibi değerleri öne çıkarmaktadır. Bununla birlikte para ve malın insan ilişkileri üzerindeki dönüştürücü ve zaman zaman bozucu etkisine de dikkat çekilmektedir. Bu söylemler aracılığıyla ekonomik güç ile toplumsal statü arasındaki ilişki, emeğin meşruiyeti, hazır mala güvenmeme ve maddi varlıkların geçiciliği gibi temalar belirginleşmektedir. Çalışma, söz konusu atasözleri ve deyimleri somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirmekte ve bu dilsel kültürel ürünlerin yalnızca geçmişe ait folklorik unsurlar değil aynı zamanda güncel ekonomik zihniyetin ve toplumsal algıların şekillenmesinde etkili canlı anlatılar olduğunu vurgulamaktadır. Bu yönüyle çalışma, finansal davranışların kültürel temellerini anlamaya katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Referanslar
Akgün, M., Gürel, B. M., & Koçoğlu C. M. (2024). Bir toplumun hafızası: Türkiye’nin somut olmayan kültürel mirasının önemi ve geleceğe aktarılması. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (1), 49-66.
Arıoğlu, İ. E., & Aydoğdu Atasoy, Ö. (2015). Somut olmayan kültürel miras kapsamında geleneksel el sanatları ve Kültür ve Turizm Bakanlığı. Turkish Studies Journal, 10 (16), 109-126.
Bulut, S. (2011). 101 Atasözü öykü, Tudem Yayınevi.
Çelepi, M. S. (2016). Somut olmayan kültürel miras ve üniversite gençliği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (3), 15-35.
Dağpınar, A. (1982). Türkçe-İngilizce İngilizce-Türkçe atasözleri ve deyimler sözlüğü. Doyuran Yayınevi.
Dedehayır, H. (2008). Geleceğe taşınan yazılar, somut olmayan kültürel mirası korumak ve yaşatmak. Yerel Kimlik Dergisi, (16), 18-25.
Emeç Yücesoy, G. (2025). Türk Cumhuriyetlerinin somut olmayan kültürel miras unsurları ve kültürel kimlik inşasına etkisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ege Üniversitesi.
Gümüşatam, G. (2012). Deyim bilimi ışığında deyim kavramı. The Journal of Academic Social Science Studies, 5 (7), 357-364.
Gündüzalp, S. (2014). Deyimler ve öyküleri, Zafer Yayınevi.
Karabaşa, S. (2009). Somut olmayan kültürel miras envanteri. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, (7), 179-182.
Keskin, H., & Girgin, G. K. (2021). UNESCO somut olmayan kültürel miras insanlığın temsili listesi gruplandırılması ve Türk mutfağı kültürü. Journal of Tourism and Gastronomy Studies Journal, (5), 214-231.
Oğuz, M. Ö. (2013). Terim olarak somut olmayan kültürel miras. Milli Folklor Dergisi, 25 (100), 5-13.
Par, A. H. (1982). Ata sözleri. Serhat Dağıtım Yayınevi.
Parlatır, İ. (2010). Deyimler. Yargı Yayınevi.
Türk Dil Kurumu, (2025). Atasözleri ve deyimler sözlüğü, https://sozluk.gov.tr/
Türkmen Aktaş, Ş. (2004). Seçme atasözleri ve eleştirmeli açıklamaları. Akçağ Yayınevi.
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, (2025). UNESCO somut olmayan kültürel miras listeleri, https://www.unesco.org.tr/Pages/126/123/UNESCO-Somut-Olmayan-K%C3%BClt%C3%BCrel-Miras-Listeleri
Uysal, M. (2010). Hikayelerle atasözleri ve deyimler. Uysal Yayınevi.
Yalçın, C. (2002). Atasözleri sözlüğü. Tutibay Yayınevi.
Yörük, S., & Yörük Y. (1996). Açıklamalı atasözleri sözlüğü. Serhat Yayınevi.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 International Journal of Educational and Social Sciences

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
